Ortadoğu’da Su Sorunları
23 Ocak 2017
Mesut SALA (1 article)
0 Yorum
Paylaşın!

Ortadoğu’da Su Sorunları

Stratejik bir öneme sahip olan Ortadoğu; sadece petrol ve doğal gaz rezevlerin bulunması dışında barındırdığı su kaynakları ve havzaları ile günümüze kadar devam eden çatışmaları körüklemiştir. Ortadoğudaki devletler içerisinde sorunsuz olan hiçbir devlet bulunmamaktatır. Devletler arasındaki çatışmaları etkileyen dengesiz su dağılımıdır. Bu durum kimi devletleri su zengini yaparken kimi devletleri de kuraklıkla karşı karşıya bırakmaktatır.
İslam dininin hakim olduğu Ortadoğuda; Türkiye’den Mısır’a, Filistin’den Irak’a toplam 17 Ortadoğu ülkesi bulunmaktatır. Ortadoğu; Mısır, Yemen, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan, Irak, Suriye, Lübnan, İsrail, Filistin, Türkiye, İran, Afganistan ve Ürdün’ü kapsamakta olup, değişik din ve etnik yapılarıyla zengin petrol ve doğalgaz rezevleri, bölge içerisinde bulundurduğu boğazları ve su kaynakları bakımından jeopolitik bir öneme sahiptir.
Ortadoğuda sorunlu belli başlı su kaynağı bulunmaktatır. Bunlardan birtanesi ‘Şattülarap’tır.
Türkiye’den doğup Fırat, Dicle Nehri üzerinden Suriye ve Irak topraklarından geçerek Dicle Nehri’yle birleştikten sonra Şattülarap adını almaktadır. Türkiye, Suriye ve Irak; Selçukludan Osmanlıya kadar aynı siyasi otorite tarafından yönetildiği için geçmişte ülkeler arasında herhangi bir sorun olmamıştır. Ancak Osmanlı dağıldıktan sonra Türkiye, Suriye ve Irak arasında su sorunu ortaya çıkmıştır. Fırat ve Dicle Nehirlerinin %80’e yakını Türkiye toprağında akmaktatır. Türkiye yapacağı GAP projesiyle elde edeceği baraj ve enerji santralleriyle Fırat ve Dicle Nehirlerini büyük bölümünü kullanmaktatır. Fırat sularına muhtaç olan Suriye’yle Dicle Nehrin’den yararlanan Irak; Türkiye’nin suyun bölümünü kullandığı için ülkeler arasında uluslararası problemler oluşmasına neden olmaktatır.
Oradoğu’da bulunan ikinci sorunlu su kaynağı Ürdün(Şeria) Nehri’dir.

Golan Tepelerinden akarak Tiberiya Gölü’nden geçerek Ölü Deniz’e dökülen Ürdün(Şeria) Nehri’ni, İsrail, Ürdün ve Filistin ülkeleri kullanmaktatır. 1974’te İsrail Generali Moşe Dayan ‘Biz 1967’de Araplarla savaşa biraz da gerekli su kaynaklarını güvenceye

alabilmek için girdik.’ demiştir. 1967’de su kaynaklarının İsrail için ne kadar önemli olduğunu belirtmiştir. Bu nedenleki Golan Tepelerini ve Ürdün Nehri’ni neden hala işgal altında tutmasını buradan anlayabiliriz. İsrail işgal ettiği nehirler sayesinde; Filistin halkının tarlalarını sulamak amacıyla kullandığı Ürdün Nehrini kısıtlamış durumdadır. Ürdün Nehri’nin doğusunda yer alan Ürdün ise toprakları çöl ve kayalıktan oluşmaktatır. Dünya’nın en kurak ülkerinden biri olan Ürdün, İsrail’in Ürdün Nehri’ni işgal etmesinden dolayı burayı kullanamaktatır.
Nil nehri; Mısır’dan başlayıp Orta Afrika’ya kadar devam eden sadece Mısır için değil Etiyopya, Sudan, Uganda, Kenya, Tanzanya, Burundi, Raunda ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti arasında bulunan ülkelerarası problemli bir yer. Dünya’nın en kurak ülkelerinin bulunduğu Nil Nehri havzasında; hemen hemen hiç yağmur yağmayan bölgede, ülkelerin temel geçim kaynağı tarım olduğu için; dünyanın en uzun nehrine ülkeler; içme, kullanma, elektrik enerjisi için muhtaçtırlar. Bu kadar önemli olan nehirde Etiyopya, Mavi Nil üzerine yapmak istediği barajı yaparsa Mısır için bu kadar önemli olan yer nedeniyle aralarında çatışmalar çıkması muhtemeldir.
Gelecekte Ortadoğu’yu değerli yapacak olan petrol değil sudur. İlerleyen teknoloji sayesinde petrolün yerini doldurabilecek başka bir enerji kaynağı olabilir ama suyun alternatifi olamaz. Bu etkenlerden ve Ortadoğu’da olan başka etkenlerden dolayı stratejik, tarihi yapısı, elinde bulundurduğu enerji kaynakları ve artan nüfusu nedeniyle su savaşları kaçınılmazdır. Ortadoğu ateşle oynamak deyimi yerine suyla oynamaya bırakmış görünüyor.

KAYNAKÇA

http://www.bilgesam.org/tr/index.php?option=com_content&view=article&id=403:be s-soruda-golan-meselesi&catid=77:ortadogu-analizler&Itemid
Avrupa Birliği’nin GAP ve Su Sorununa Yaklaşımı Çerçevesinde Fırat ve Dicle Nehirlerinin Yönetimi Üzerine Tartışmalar
http://www.orsam.org.tr/tr/SuKaynaklari/MerakEdilenler.aspx?SoruID=6

Mesut SALA

Mesut SALA

Mesut SALA

Genç İDSB Ülke Masaları projesi kapsamında çalışmalarını sürdüren Mesut Sala, İstanbul Aydın Üniversitesi’nde ‘ İstihbarat İncelemeleri ve Uluslararası İlişkiler ‘ yüksek lisans öğrencisidir. Ülke Masaları, Ortadoğu bölgesinde İran özelinde çalışmalarına devam etmektedir.

Yorumlar

Yorum Yapın! Yorumlarınız bizim için önemli bir yorum yapın!

Yorum Yapın!

Bilgileriniz Güvende! Mail adresiniz ve kişisel bilgileriniz paylaşılmayacaktır. *